Mediteren is een vaardigheid die je enorm kan helpen in het omgaan met je gedachten en emoties. Het helpt je om gedachten & gevoelens in een ander perspectief te plaatsen, en om er wat afstand van te nemen. 

Als je niet meer 100 procent ‘in’ je gedachten of gevoelens zit maar er naar kunt kijken, ervaar je diezelfde gedachten en gevoelens heel anders.

Meditatie helpt om de invloed van gedachten en gevoelens wat te verkleinen, en te verbinden met het deel van jou dat groter is dan je gedachten en gevoelens.

Mediteren kan op heel veel verschillende manieren: je kunt gaan zitten om te mediteren, of meditatie integreren in je dagelijkse activiteiten (waarbij je bepaalde activiteiten met je volledige aandacht doet).

Je kunt een geleide meditatie volgen, of zelf een timer zetten. Je kunt 1 minuut mediteren, of een half uur of langer (of alles er tussenin). In deze podcast vertel ik je alles over de mogelijkheden en wat dat je kan brengen.

Veel mensen haken af, omdat ze het gevoel hebben dat hun hoofd te druk is om te mediteren. Gelukkig kun je prima mediteren met een druk hoofd. In deze aflevering 3 praktische tips over hoe je dat kunt doen!

Luister of lees de podcast hieronder:

Luister je in een app? Dan kun je mij helpen door mijn podcast te volgen of een sterren-waardering te geven. Zo gepiept :-) Bij Apple Podcasts kun je hier ook een review met tekst achterlaten.Dat vind ik superleuk om te lezen én zo kan ik gemakkelijker nieuwe mensen bereiken. Dankjewel!

Meer informatie:

Meditatie kan je helpen in het omgaan met gedachten en emoties.

Soorten meditaties

Er zijn verschillende vormen van meditatie. Je hebt vast wel eens een visualisatie gedaan, waarbij je je visueel iets voorstelt. Bijvoorbeeld dat je op een hele fijne plek bent. Het doel van visualisatie is vaak ontspanning, of een specifiek doel zoals bij een grondingsmeditatie waarbij je grondingskoorden visualiseert. 

Een andere vorm van meditatie is meditatie met een focus, waarbij je steeds jouw aandacht terugbrengt naar hetzelfde focuspunt. Dat kan de adem zijn, of je lichaamsbewustzijn, of de geluiden die je hoort, of zelfs de gedachten die in je om gaan. De adem werkt vaak goed als anker. Dit is een meer klassieke vorm van meditatie.

Tenslotte heb je meditaties waarin je je open bewustzijn traint, waarbij je je openstelt voor alles wat zich aandient in jou: dat wat je hoort, wat je voelt, je gedachten, en al het andere wat je waarneemt.

Doel en nut van meditatie

Meditatie (m.u.v. sommige visualisaties) is in principe niet bedoeld om je goed te voelen. Meditatie is bedoeld om inzicht te krijgen, om aanwezig te zijn bij wat er is en om te kunnen zien wat er in jou gebeurt en afstand te kunnen nemen van je gedachten en gevoelens. Het leert je om minder meegesleept te worden door je gedachten en gevoelens. 

Meditatie in je dagelijks leven

Je kunt op verschillende manieren meditatie beoefenen. Formeel en informeel. Formele meditatie is dat je voor een bepaalde periode gaat zitten om te mediteren. Informele meditatie is als je bewust aanwezig probeert te zijn bij een activiteit die je doet, bijvoorbeeld de was opvouwen, fietsen, afwassen, etc. Het kan bij elke activiteit, maar meditatief aanwezig zijn bij computerwerk is heel moeilijk omdat dat al zoveel mind-activiteit vraagt dat het moeilijk is om dan óók nog die mind activiteit te observeren en er niet in te gaan zitten. Maar alles wat je fysiek doet, alles wat je met je handen doet, kun je vrij eenvoudig gebruiken als een activiteit om bij te mediteren/aanwezig te zijn. 

Het is handig om daar van te voren een keuze in te maken, want anders ga je het automatisch doen zoals je het altijd doet. En meestal doen we een activiteit terwijl we tegelijkertijd aan 100,000 andere dingen denken. Het vraagt een bewuste intentie om met je aandacht steeds weer terug te keren naar dat wat je aan het doen bent. Sta ervoor open dat dat niet de hele tijd gaat lukken. Je zult heel vaak afdwalen maar je kunt steeds weer terugkeren naar de focus van je meditatie. Wanneer je het vaker doet, wordt het gemakkelijker omdat het dan een gewoonte wordt om tijdens die activiteit bewust te zijn (in plaats van op de automatische piloot te gaan).

Je kunt bij formele meditatie kiezen uit geleide meditaties of zelf te mediteren met een timer. Dat hangt af van wat jij fijn vindt. Er zijn heel veel geleide meditaties te vinden op het internet en er zijn heel veel meditatie apps. Vindt iemand waarvan je de stem en stijl fijn vindt en kijk wat dat je brengt. 

Hoe lang mediteren?

Heb je al regelmatig geleide meditaties gedaan, dan is het leuk om ook eens zelf te mediteren met een timer. Hoe lang moet je zitten? Dat is ook weer helemaal afhankelijk van wat voor jou werkt. Voor veel mensen is 10 minuten fijn om te starten. Ben je daaraan gewend, dan kun je misschien wat langer gaan zitten, 20 of 30 minuten bijvoorbeeld. Het idee is dat het voor jou goed vol te houden is en leuk blijft.

Voor mij is de sweet spot zo rond de 20 minuten. Als ik korter zit krijgt mijn denken niet de kans om tot rust te komen, en als ik langer wil zitten wordt de hobbel zo groot dat ik uiteindelijk helemaal niet ga zitten omdat dat te lang voelt. In 20 minuten kan mijn meditatie zich verdiepen en tegelijkertijd voelt het ‘goed te doen’ waardoor ik vaker ga zitten.

Er zijn ook mensen die één of meerdere keren per dag een mini meditatie van 1 minuut of een paar minuten doen. Kijk wat voor jou werkt!

Omgaan met gedachtes tijdens meditatie

Toen ik onlangs op mijn instagram (je kunt me hier volgen) vroeg waar jullie tegenaan lopen bij het mediteren, kwamen de meeste antwoorden neer op: hoe kan ik mediteren met een hoofd vol gedachten?

Gelukkig kan dat wel :-) Ik heb een aantal tips voor je:

1) Afdwalen is normaal. Het hoort erbij.

Vier het moment dat je opmerkt dat je bent afgedwaald, want op dat moment ben je weer bewust. Keer dan terug naar de focus van je meditatie.

Het is ook interessant om dan te kijken wat het met je doet. Zijn er direct allerlei oordelende gedachten? Merk ze op!  

2) Benoem wat er gebeurt.

Het kan helpen om je gedachten te benoemen. Als je er een opmerkt, zeg je innerlijk: ‘gedachte’.

De gedachte benoemen kan helpen om er bij aanwezig te blijven. Want het feit dat er een gedachte is, betekent niet dat je uit je meditatie bent. Je kunt de gedachte onderdeel maken van je meditatie door ‘m te benoemen.

Op het moment dat jij door hebt dat je aan het denken bent (de gedachte kunt zien en benoemen) ben je nog steeds aan het mediteren en niet aan het denken. Denken is wanneer je niet meer bewust bent dat je aan het denken bent, of bijvoorbeeld niet meer de adem (of je andere focuspunt) waarneemt. Denken is iets heel anders dan mediteren :-) Zolang je aan het observeren bent, ben je aan het mediteren.

Je kunt elke gedachte simpelweg benoemen als gedachte. Of maak het iets specifieker. Bijvoorbeeld:  ‘gedachte over tijd’ ‘gedachte over boodschappen’ ‘gedachten over toekomst’ of ‘gedachten over verleden’. Wat ook maar voor jou werkt.

Ik doe dit vaak bij gedachten die over tijd gaan. Bij mij gaan veel gedachten tijdens meditatie over tijd. Is de tijd al bijna voorbij? Hoe lang zit ik al? Hoe lang zou het nog zijn? Wanneer gaat die timer nou? Etcetera. Wanneer ik het benoem als ‘gedachte over tijd’ zie ik hoe vaak het gebeurt. Dan kan ik het patroon herkennen en erom glimlachen. Dat maakt het makkelijker om er niet in mee te gaan en gewoon te blijven zitten zonder op de klok te kijken.

Behalve gedachten kun je ook andere dingen benoemen, bijvoorbeeld spanning in je lijf, rusteloosheid, verveling, de wens om te bewegen, of een emotie.
Wanneer je gaat mediteren kunnen gevoelens waar je eerder misschien geen aandacht voor had, soms naar boven komen. Dat kan zich uiten in vermoeidheid, of in emoties. Als het vermoeidheid is, kun je ook eens nieuwsgierig kijken: waar voel ik dat eigenlijk in mijn lichaam? Hoe voelt het precies? Dan wordt vermoeidheid ook deel van je meditatie.

Alles wat je waarneemt of alles wat jou uit je meditatie kan halen, kun je benoemen en daarmee onderdeel maken van de meditatie. En steeds keer je weer terug naar die adem of naar de focus die je had.

3) Zie het verschil tussen de werkelijkheid en je denkwereld

Dit is een echte Clarity tip, want het Clarity Proces gaat in essentie over het verschil ervaren tussen de werkelijkheid van het hier & nu aan de ene kant en je denkwereld aan de andere kant.

Als je mediteert is de werkelijkheid: je zit, je ademt en je hebt alles dat je nodig hebt. Je bent gevoed, gekleed, beschut. Alle dingen die nodig zijn om te kunnen leven, daar is in voorzien. 

Je zit en je ademt, en ondertussen is je denken helemaal gek aan het worden over alle dingen die het kan verzinnen. Zoals Jeru Kabbal, de ontwikkelaar van het Clarity Proces zei over meditatie: “you sit here, you breathe, you are totally safe… and your mind is going bananas”.

Hoe eerder je dat verschil kunt zien, hoe makkelijker meditatie wordt. Ik zit hier, ik adem en mijn gedachten gaan over de kop en dat is oké. Geen probleem. 

Kijk of je de gedachten met nieuwsgierigheid kunt bekijken, in plaats van vanuit oordeel. Adem ermee. Met de drukke gedachten, de onrust in je lijf, dat hele systeem dat alles wil behálve zitten en ademen.

Want je kunt soms veel weerstand tegenkomen. Wanneer je mediteert en tot rust komt, kunnen er dingen naar boven komen die je eerde onderdrukt hebt. Dat voelt dan in eerste instantie niet lekker en onbewust kun je dat tegenhouden. Dan wordt alles ineens belangrijker dan mediteren. Alles beter dan voelen. Alles beter dan alleen maar zitten en zijn en voelen en ademen. Wanneer je de weerstand ziet, zit je er niet meer helemaal in.

Geloof niet alles wat je denkt

Ik zag laatst op een magneetje staan: “Don’t believe everything you think.” Geloof niet alles wat je denkt. Dat is misschien wel de essentie van meditatie. Dat onderscheid maken tussen je gedachten en de werkelijkheid. Gedachten zijn maar gedachten. Ze zijn niet de waarheid. En je hoeft er niets mee, zeker niet als je mediteert. Je kunt ze gewoon laten gaan. In principe is het niet nodig om te denken tijdens meditatie, maar we doen dat nou eenmaal. De inhoud van de gedachten hoef je niet te geloven. Je kunt ze observeren. Meditatie leert je om gedachten en gevoelens te observeren, je binnenwereld te observeren.

Het mooie is: wanneer je het kunt observeren, zit je er niet 100 procent in. Bijvoorbeeld als je boos bent: het is een groot verschil of je heel boos bent over iets en dat ook nog eens heel terecht vindt en daar helemaal in zit… of dat je het kunt observeren: “er is boosheid in mij, er zijn gedachten over die en die persoon of over die in die situatie.” De boosheid gaat dan nog steeds door je lichaam, maar je ervaart het anders. Hetzelfde geldt voor verdriet, angst een gevoel van onveiligheid of welke emotie dan ook.

Als je met een gevoel kunt ademen, ermee kunt zijn, dan kan dat gevoel ook weer wegstromen. Dat geeft vaak een gevoel van opluchting.

De gewoonte is om ergens van weg te willen. Er juist niet naartoe te gaan. Maar ik zie keer op keer gebeuren als ik individueel met mensen werk, hoeveel het geeft om juist naar dat gevoel toe te gaan. Te onderzoeken: waar zit dat gevoel eigenlijk in mijn lijf? Hoe voelt het precies? Als dat gevoel er even helemaal mag zijn, dan wordt het soms eerst even sterker, maar daarna zakt het meestal heel snel af. En op het moment dat je niet gelooft in de gevoelens, dan versnel je dat proces nog eens. Focussen op het fysieke aspect (waar zit het in mijn lichaam, hoe voelt het precies?) helpt om er geen rondjes in te gaan draaien.

Wanneer je kunt observeren wat er gebeurt hebben gedachten en gevoelens veel minder macht over je. Je blijft een mens van vlees en bloed. Je blijft voelen, je blijft geraakt worden, je blijft getriggerd worden, je blijft al die gedachtes hebben. Maar het is echt heel anders of je het kunt observeren of dat je daar helemaal 100 procent in zit en het beoefenen van meditatie helpt om daar stappen in te zetten en jezelf op die manier te kunnen ondersteunen.

Daarom wilde ik heel graag deze aflevering maken over meditatie, over omgaan met je eigen binnenwereld over omgaan met gedachten en gevoelens. Eigenlijk komt alles hier samen. 

Deze tips gelden voor iedereen, HSP of niet-HSP. Maar HSP ervaren vaak intensere emoties en kunnen meer last hebben van negatieve gedachten, dus dan zijn dit soort vaardigheden extra nuttig!

Ik hoop dat je hier lekker mee aan de slag kunt. Hier vind je een geleide meditatie die hier bij past: ademmeditatie: zijn met wat er is. Die komt het dichtst in de buurt bij wat ik hier heb omschreven.

In mijn 5-weekse meditatiecursus Leven in het nu kun je stap voor stap je vaardigheden verder oefenen (niet te verwarren met de eenmalige online Clarity workshop ‘landen in het hier & nu’ :-)).

Dat was het voor nu. Heb je vragen, laat het me weten. 

En hier kun je mij volgen op Instagram: irene_langeveld
of Facebook: irene.langeveld

Hopelijk tot een volgende keer.